۞ ۞ ۞ ۞
كم كان عمرك في اول مرة تصوم فيها في رمضان ...وكم يومآ صمت؟
والله انا مش فاكر بالظبط ... لإن انا بنسى بسرعة اوى ... لكن كنت صغير .. (كنت تقريبا فى اولى ابتدائى) ... لكن بابا وماما حاولوا يعلمونى الصوم من صغرى ... والحمد لله اتعلمته ..انا اول ما اتعلمت الصوم كنت بصوم زى الأطفال بتوع اليومين دول ... يعنى اصوم مثلا لحد الظهر او العصر ... لكن اتضايقت اوى من الحكاية دى ... فكنت بنوى من قبلها ... يا اما اصوم اليوم كله واستحمل ... يا إما آخد اجازة من الصيام ... وكان ماشى الحال والحمد لله ..
كيف كنتم تستقبلون رمضان في تلك المرحلة من حياتكم ؟
كانوا بيعزموا كل قرايبنا فى البيت اول يوم رمضان ... لإن جدتى واختها ساكنين فى نفس العمارة اللى احنا ساكنين فيها ... يعنى كان (بيت العيلة) ... كان كل قرايبنا يجولنا اول يوم ... كان بيبقى احلى يوم والله ... مش عشان قرايبنا ... عشان كانوا فى البيت بيعملوا اكل كتير اوى ... واصناف كتييييييييييييييير ... والمحشى السخن ... والجولاش اللى مليان لحمة ... والفراخ وما ادراكم والفراخ بتاعت جدتى ..
هل تحكي لنا عن برنامجك اليومي _ حينها _وهل كانت لك طقوسا معينة ؟
برنامج رمضان بالنسبة لى كان بسيط جدا ... كنت اجى من المدرسة ... احضر الواجبات والمذاكرات اللى عليا فى اليوم ده ... واجرى على التليفزيون اتفرج على الكارتون والحاجات اللى كانت بتيجى ... وبعد الفطار اعمل بقى الواجبات والمذاكرات ... بس مكنتش بلحق اخلصها ..اما عن الطقوس ... كان اول ما تأذن المغرب آكل ثلاث تمرات (بس) ... وانزل اصلى المغرب فى المسجد ... وبعدين اطلع ادبها اكل ..
ارتبط رمضان دائما بمدفع الإفطار / السحور / ليالي رمضان ...
فهلا حدثتنا عن مشاعرك تجاهها ،وبعضا من المواقف التي ارتبطت بها ؟
احلى حاجات فى رمضان ... هى السحور ومدفع الإفضار والليالى المباركة فى الشهر الكريم ...
انا من صغرى اعشق مدفع الإفطار ... بحس انه بيضرب فى قلبى والله .. (التليفزيون بيبقى عالى) ..
وعن السحور ... فأنا معرفش لحد دلوقتى ماما كانت بتعمل اكل ايه فى السحور ... لإنى بكون نايم وانا باكل اصلا ..
"مرة ماما صحتنا متأخر فى السحور ... هى مش مرة واحدة دى مرااااااااااااااااااااااااااااااات ... المهم كنت نايم على نفسى كالعادة ... ولقيت حد بيزغطنى ... وبيأكلنى بسرعة اوى ... وقبل ما اشرب كباية المياه ... لقيت الفجر بيأذن ... رحت اتقلبت تانى على السرير وكملت نوم ... ماما كانت زعلانة اوى ... ويعينى هى مكلتش اى حاجة وقعدت تأكلنى انا وأخويا .."
ماهي الاكلات التي كنت تحبها في رمضان ؟
الأكل كله حلو وجميل ... لكن كنت بفضل السمبوسك او الجولاش باللحمة ... والفراخ المشوية ... والمحشى ... والسمك ... والممبار ... غير بقى الحلويات ... الكنافة والبسبوسة والقطايف والجولاش الحلو ... خصوصا ان ماما استاذة طبيخ وحلويات ... بتقعد تتكلم مع اصحابها بالساعات عشان توصفلهم الأكلات وطريقة عملها ..
هل كانت لكم العاب او اهازيج خاصة بشهر رمضان ؟
الفانوس ده اساااااااااااااااااااااسى فى رمضان ... بابا كان بيجيبلى واحد وماما واحد وجدتى واحد وخالى واحد وعمامى وعماتى وغيرهم وغيرهم ... كان بيبقى عندنا فوانيس كتير اوى ..
موقف مازال عالقا في الذاكرة ... لطالما تذكرتموه بحلول شهر رمضان ؟
فى مرة نزلت انا واخويا الجامع بعد ما اكلنا الـ 3 تمرات ... لقينا 3 واقفين ورا الإمام ... خرجت من الجامع ابص كده ... لقيت مكتوب مسجد ... وانا مستغرب اوى ... فاكر انى دخلت محل مثلا او شقة ... فوقفت انا واخويا كملناهم 5 ..
๑ ๑ ๑ ๑
وفى نفس الجامع ... كانوا بيحطوا بلح وتمر هندى و احيانا كركديه او بيبسى ... فكان اللى عاوز يا خد 1 او 3 ويمشى ... لقيت راجل خد 5 قلت معلش اهى عدد فردى برضو ... وراح واخد كبشة تانى ... قلت معلش يمكن جعان ويفطر النهاردة بلح ... راح خد تانى وقعد يحط فى جيبه ... معرفتش اقول لنفسى حاجة تانى ... هقول ايه يعنى ... وقعوا من ايده فى جيبه .. (؟!)
๑ ๑ ๑ ๑
كنت خارج من نفس المسجد فى يوم ... لقيت شحاذة واقفة خارج المسجد قلت كويس ... نديها حاجة لله ... حطيت ايدى فى جيبى طلعت فاضية ... حطيت ايدى فى جيبى التانى طلعت زى ماطلعت فى الجيب الأول ... زعلت اوى ... فقلتلها "الله يسهلك ياحاجة" ... قامت قلعت الشبشب وجريت ورايا فى الشارع ... غير الشتيمة بقى ... وروحت البيت ساعتها جريييييييييييييييييييييييييى من كتر الخوف ... كل ده عشان قلتلها الله يسهلك يا حاجة ... اومال لو كنت قلت ربنا يفرجها عليكى ياحاجة ... كان هيحصل ايه بقى .. (!!)
๑ ๑ ๑ ๑
فى يوم كنا خارجين انا واصحابى نفطر مع بعض ... فواحد قال انه هيودينا مكان حلو اوى نفطر فيه ... قلنا تمام اوى ... باقى الأكل ... اشترينا اكل جاهز ... وتقابلنا قبل المغرب بحوالى 5 دقايق بس ... عشان فى اكل اتأخر وبعدين جرينا على الحتة اللى قالنا انه هيودينا ليها ... وبعدين قالنا انتوا رايحين فين ... فقلنالوا ماشيين وراك ... فقال على فين يعنى ... قلنالوا المنطقى اللى هناكل فيها ... قال معلش بقى مفيش حتى ناكل فيها ... وانتهى اليوم اننا اكلنا على الأرض ..
๑ ๑ ๑ ๑
فى موقف مش متعلق بأى حاجة من الرمضانيات ... لكنه حصل لى فى رمضان ..
كنت ماشى مع اصحابى بعد الفطار ... قابلنا شحاذ ... فعاوز اقوله "ربنا يسهلك" ... لكن الجملة مش جايا فى دماغى خالص ... وانا واقف قدام الراجل وفاتح بقى على انى هفتكرها واقولهاله ... مش فاكرها خااااااااااالص ... رحت قايله "ربنا يخليك"
والله دى المواقف اللى انا فاكرها دلوقتى
ماالفرق بين مايعيشه اطفال ذلك العهد واطفال اليوم من اجواء رمضانية ؟
زمان كنت تلاقى الأدب والأخلاق ... فى رمضان او غيره ... دلوقتى ... تلاقى الواحد منهم مش بيشتم عشان رمضان بس ... غير رمضان يشتم زى ماهو عاوز ..
زمان كان فى المحاولات للصوم ... دلوقتى الوالدين بيسيبوا الولد الصغير من غير حتى ما يقولوله انه فى شهر ايه ولا ده فيه صوم ولا المفروض انك تحاول تصوم ..
زمان كنت تلاقى المساجد عامرة بالمصلين ... برضو فى رمضان او غيره ... دلوقتى تلاقى الولد الصغير وحتى الشيخ الكبير ... مش بيصلى فى الجامع الا فى رمضان ..
ده بالنسبة للأطفال ,,
اخيرا ،،
كلمة تقولها لأبناءنا في رمضان
مش هطول فى الكلام ... بس المفروض انهم يحاولوا يصوموا حتى لو نص يوم ... ربنا هيديك عليه ثواب كبير ... لإنك لسة صغير ... والمفروض ان ده دور الوالدين ... وبلاش بقى تعمل نفسك صايم وتديها تحت السرير ... الحركات دى مش كويسة ... لو مفيش حد شايفك فى البيت ... ربنا شايفك ..
ونحاول نصلى التراويح كاملة والفجر جماعة ..
وكل الكلام يتلخص فى : رمضان فرصة ... اغتنمها ... فهى تأتى مرة واحد فى العام ..
وربنا يهدى الجميع
و ... رمضان كريم
تحياتى : شريف
